علی (ع) در جنگ بدر - Maghaleh
 
 
 












 

 

علی (ع) در جنگ بدر

كتاب: سيره پيشوايان ص 42 تا 45

نويسنده: مهدى پيشوايى

مى‏دانيم كه جنگ بدر نخستين جنگ كامل العيار ميان مسلمانان و مشركان بود و به همين دليل نخستين آزمايش نظامى بين طرفين به شمار مى‏رفت و از اين نظر پيروزى هر يك از طرفين در اين جنگ بسيار مهم بود.

اين جنگ در سال دوم هجرت رخ داد.پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم در اين سال آگاهى يافت كه كاروان بازرگانى قريش به سرپرستى ابو سفيان،دشمن ديرينه اسلام،از شام‏عازم بازگشت‏به مكه است،و چون مسير كاروان از نزديكيهاى مدينه رد مى‏شد، پيامبر اسلام با 313 نفر از مهاجران و انصار به منظور ضبط كاروان به سوى منطقه بدر كه مسير طبيعى كاروان بود،حركت كرد.

هدف پيامبر از اين حركت آن بود كه قريش بدانند خط بازرگانى آنها در دسترس نيروهاى اسلام قرار دارد و اگر آنها از نشر و تبليغ اسلام و آزادى مسلمانان جلوگيرى كنند،شريان حيات اقتصادى آنان به وسيله نيروهاى اسلام قطع خواهد شد.

از طرف ديگر ابوسفيان چون از حركت مسلمانان آگاهى يافت،با انتخاب يك راه انحرافى از كناره‏هاى درياى سرخ،كاروان را بسرعت از منطقه خطر دور كرد و همزمان با اين عمل،از سران قريش در مكه استمداد كرد.

به دنبال استمداد ابو سفيان،تعداد 950 تا 1000 نفر از مردان جنگى قريش به سوى مدينه حركت كردند.در روز 17 رمضان اين گروه با مسلمانان رودررو قرار گرفتند،در حالى كه نيروى شرك سه برابر نيروى اسلام بود.

در آغاز نبرد،سه تن از دلاوران قريش كه تا دندان مسلح بودند،به نامهاى:«عتبه‏»(پدر هند،همسر ابو سفيان)برادر بزرگ او«شيبه‏»و«وليد»(فرزند عتبه)فرياد كشان به وسط ميدان جنگ آمدند و هماورد خواستند.در اين هنگام سه نفر از دلاوران انصار براى نبرد با آنان وارد ميدان شدند و خود را معرفى كردند.قهرمانان قريش از جنگ با آنان خوددارى نموده فرياد زدند:اى محمد! افرادى كه از اقوام ما،همشان ما هستند،براى جنگ با ما بفرست.

در اين هنگام رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به‏«عبيدة بن حارث بن عبد المطلب‏»،«حمزة بن عبد المطلب‏»و«على عليه السلام‏»دستور داد به جنگ اين سه تن بروند،اين سه مجاهد شجاع،روانه رزمگاه شدند و خود را معرفى كردند.آنان هر سه نفر را براى مبارزه پذيرفتند و گفتند:همگى همشان ما هستند.از اين سه تن‏«حمزه‏»با،«شيبه‏»،«عبيده‏»با«عتبه‏»و«على‏»كه جوانترين آنها بود،با«وليد»،دايى معاويه،روبرو شدند و جنگ تن به تن آغاز گرديد.«على‏»و«حمزه‏»هر دو،هماورد خود را بسرعت‏به قتل رساندند ولى ضربات متقابل ميان‏«عبيده‏»و«عتبه‏»هنوز ادامه داشت.و هيچ كدام بر ديگرى غالب نمى‏شد،از اين رو«على‏»و«حمزه‏»پس از كشتن رقيبان خود،به كمك‏«عبيده‏»شتافتند و عتبه را نيز به هلاكت رساندند (1) .

على عليه السلام بعدها در يكى از نامه‏هاى خود به معاويه با اشاره به اين حادثه نوشت: شمشيرى كه آن را در يك جنگ بر جد تو(عتبه)و دايى تو(وليد)و برادرت حنظله فرود آوردم،هم اكنون نزد من است (2) .

پس از پيروزى سه قهرمان بزرگ اسلام بر دلاوران قريش كه اثر خردكننده‏اى در روحيه فرماندهان سپاه شرك داشت،جنگ همگانى آغاز شد و منجر به شكست فاحش ارتش شرك گرديد،به طورى كه هفتاد نفر اسير گشتند...

در اين جنگ بيش از نيمى از كشته شدگان با ضرب شمشير على عليه السلام از پاى در آمدند.

مرحوم شيخ مفيد سى و شش تن از كشته شدگان مشركين در جنگ بدر را نام مى‏برد و مى‏نويسد:«راويان شيعه و سنى به اتفاق نوشته‏اند كه اين عده را على بن ابى طالب عليه السلام شخصا كشته است، بجز كسانى كه در مورد قاتل آنان‏اختلاف است و يا على در كشتن آنان با ديگران شركت داشته است‏» (3) .

پى‏نوشت‏ها:

1)به مآخذ زير مراجعه كنيد: -ابن هشام،السيرة النبوية،تحقيق:مصطفى السقا،ابراهيم الابياري،و عبد الحفيظ شلبي،قاهره،مكتبة مصطفى البابي الحلبي، (افست مكتبة الصدر تهران)1355 ه.ق،ج 2،ص 277. -ابن اثير،الكامل في التاريخ،بيروت،دار صادر،1399 ه.ق،ج 2،ص 125.

2)و عندى السيف الذي اعضضته بجدك و خالك و اخيك في مقام واحد.(نهج البلاغة،صبحي صالح،نامه 64)امير مؤمنان عليه السلام در نامه 28 نيز اين موضوع را يادآورى كرده است.

3)الارشاد،قم،مكتبة بصيرتي،(بى تا)ص 39.

[ بازگشت ]




چند رسانه ای    نرم افزار    انجمن ها    مراکز    دیگر پایگاهها    ارتباط با ما