ازدواج امام جواد (ع) با دختر مامون - Maghaleh
 
 
 












 

 

ازدواج امام جواد (ع) با دختر مامون

كتاب: سيره پيشوايان، ص. 556

نويسنده: مهدى پيشوائى

در شرح زندگانى امام رضا-عليه السلام-گفتيم كه مامون چون در ميان يك سلسله تنگناها و شرائط دشوار سياسى قرار گرفته بود، براى رهايى از اين تنگناها، تصميم‏گرفت‏خود را به خاندان پيامبر نزديك سازد، و بر همين اساس با تحميل وليعهدى بر امام هشتم مى‏خواست‏سياست چند بعدى خود را به مورد اجرا بگذارد.

از سوى ديگر، عباسيان از اين روش مامون كه احتمال مى‏رفت‏خلافت را از بنى عباس به علويان منتقل سازد، سخت ناراضى بودند و به همين جهت‏به مخالفت‏با او برخاستند و چون امام توسط مامون مسموم و شهيد شد آرام گرفتند و خشنود شدند و به مامون روى آوردند.

مامون كار زهر دادن به امام را بسيار سرى و مخفيانه انجام داده بود و سعى داشت جامعه از اين جنايت آگاهى نيابد و از همينرو براى پوشاندن جنايات خود تظاهر به اندوه و عزادارى مى‏كرد، اما با همه پرده پوشى و رياكارى، سرانجام بر علويان آشكار گرديد كه قاتل امام جز مامون كسى نبوده است، لذا سخت دل آزرده و خشمگين گرديدند و مامون بار ديگر حكومت‏خويش را در معرض خطر ديد و براى پيشگيرى از عواقب امر، توطئه ديگرى آغاز كرد و با تظاهر به مهربانى و دوستى نسبت‏به امام جواد-عليه السلام-تصميم گرفت دختر خود را به حضرت تزويج كند تا استفاده‏اى را كه از تحميل وليعهدى بر امام رضا-عليه السلام-در نظر داشت از اين وصلت نيز بدست آورد.

بر اساس همين طرح بود كه امام جواد-عليه السلام-را در سال 204 ه. ق يعنى يك سال پس از شهادت امام رضا-عليه السلام-از مدينه به بغداد آورد و به دنبال مذاكراتى كه در جلسه مناظره امام با يحيى بن اكثم گذشت (و قبلا آن را نقل كرديم) دختر خود «ام الفضل‏» را به همسرى حضرت در آورد!

انگيزه‏هاى مامون

اين ازدواج كه مامون بر آن اصرار داشت، كاملا جنبه سياسى داشت‏و مى‏توان دريافت كه وى از اين كار چند هدف ياد شده در زير را تعقيب مى‏كرد:

1-با فرستادن دختر خود به خانه امام، آن حضرت را براى هميشه دقيقا زير نظر داشته باشد و از كارهاى او بيخبر نماند (دختر مامون نيز براستى وظيفه خبرچينى و گزارشگرى مامون را خوب انجام مى‏داد و تاريخ شاهد اين حقيقت است) .

2-با اين وصلت، به خيال خام خويش، امام را با دربار پرعيش و نوش خود مرتبط و آن بزرگوار را به لهو و لعب و فسق و فجور بكشاند و بدين ترتيب بر قداست امام لطمه وارد سازد و او را در انظار عمومى از مقام ارجمند عصمت و امامت‏ساقط و خوار و خفيف نمايد!

3-با اين وصلت علويان را از اعتراض و قيام بر ضد خود باز دارد و خود را دوستدار و علاقه‏مند به آنان وانمود كند (1) .

4-هدف چهارم مامون، عوامفريبى بود;چنانكه گاهى مى‏گفت: من به اين وصلت اقدام كردم تا ابو جعفر-عليه السلام-از دخترم صاحب فرزند شود و من پدر بزرگ كودكى باشم كه از نسل پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و على بن ابى طالب-عليه السلام-است. اما خوشبختانه اين حقه مامون نيز بى نتيجه بود زيرا دختر مامون هرگز فرزندى نياورد! (2) و فرزندان امام جواد-عليه السلام-همگى از همسر ديگر امام بودند.

اينها انگيزه‏هاى مامون از اين ازدواج بود. حال بايد ديد امام جواد-عليه السلام-چرا با اين ازدواج موافقت كرد؟

از آنجا كه بى هيچ شكى، امام اهداف و مقاصد واقعى مامون را از اين گونه‏كارها مى‏دانست و نيز مى‏دانست كه او همان كسى است كه مرتكب جنايت‏بزرگ قتل پدرش امام رضا-عليه السلام-شده، به نظر مى‏رسد كه موافقت امام با اين ازدواج عمدتا بر اثر فشارى بوده است كه مامون از پيش بر امام وارد كرده بوده است، زيرا ازدواجى اينچنين، تنها به مصلحت مامون بوده است نه به مصلحت امام! نيز مى‏توان تصور كرد كه نزديكى امام به دربار مى‏توانست مانع ترور حضرت از طرف معتصم و عامل پيشگيرى از سركوبى سران تشيع و ياران برجسته امام توسط عوامل خليفه باشد، و اين، به يك معنا مى‏توانست‏شبيه قبول وزارت هارون از طرف على بن يقطين يعنى نفوذ در دربار خلافت‏به نفع جبهه تشيع باشد.

پى‏نوشت‏ها:

1) پيشواى نهم حضرت امام محمد تقى-عليه السلام-، مؤسسه در راه حق، قم، 1366 ه. ش، ص 38.

2) ابن واضح، تاريخ يعقوبى، نجف، المطبعة الحيدرية، 1384 ه. ق، ج 3، ص 189-ابن شهراشوب، مناقب آل ابي طالب، قم، المطبعة العلمية، ج 4، ص 380. مامون قبلا هم به همين منظور يكى از دختران خود را به امام هشتم تزويج كرده و در آن مورد نيز ناكام مانده بود!

[ بازگشت ]




چند رسانه ای    نرم افزار    انجمن ها    مراکز    دیگر پایگاهها    ارتباط با ما